Piła – narzędzie wykorzystywane w stolarstwie

czyli samodzielne narzędzie lub część urządzenia w formie ząbkowanego ostrza służące do przerzynania/ ciecia materiałów (np. drewna, kamień ,metal, itp. ciał stałych – zależy od piły) Ostrze Piły wprawiane jest w ruch w różny sposób, pierwsze piły wprawiane były w ruch za pomocą ludzkich mięśni aktualnie najbardziej popularne są piły napędzane energia elektryczna, lub napędzane silnikiem spalinowym.

Podstawowa budowa piły

Piła tradycyjnie składa się z zębatego ostrza zwanego brzeszczotem napiętego w ramie lub zaopatrzonego w jeden lub dwa uchwyty służące do jego poruszania ( pila posiadając dwa uchwyty wykorzystuje obydwa cykle robocze- warunkiem jest dokładnie taka sama geometria zębów w obie strony). Wyjątkiem są piły tarczowe, o okrągłym kształcie, gdzie zęby umieszczone są na obwodzie tarczy. Kształt zębów piły przybiera różne formy w zależności od materiału poddawanego obróbce jak i wymaganej precyzji cięcia. Zęby piły mają kształt klinowaty, łukowaty (tzw. “wilcze zęby”) czy kwadratowy (w piłach do kamienia). Przeważnie zęby piły stanowią całość wraz z brzeszczotem, jednak znamy również piły o wymiennych zębach. Ślad po przejściu piły przez materiał nazywamy rzazem.

Rodzaje pił

Ze względu na obrabiany materiał, zastosowanie, sposób napędu i wykonywany ruch roboczy wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje pił. Tak wiec mamy piły ręczne i mechaniczne

Piły ręczne

piły ramowe, czyli:

• ramówka (klobzega) do przerzynania wzdłużnego kłody na deski i forniry – długość 120 – 150 cm
• krawężnica do zgrubnego przerzynania wzdłużnego – dł. 76 – 86 cm, szer. 40 – 55 mm
• czopnica – cięcie precyzyjne wzdłuż włókien – dł. 55 – 75 cm, szer. 35 – 40 mm

piły jednouchwytowe

• płatnica (rozpłatnica, fuchszwanc) – cięcie precyzyjne wzdłuż włókien
• grzbietnica – cięcie precyzyjne w poprzek włókien
• otwornica (lochzega) – do wyrzynań krzywoliniowych
• narżnica (zarzynaczka, gratzega) – do wpustów na zasuw – “jaskółczy ogon”
• pasownica – z grzbietem, czasem z przestawnym ostrzem do pasowania styku krawędzi połączeń

poprzeczne do drewna okrągłego i prętów

• dwuręczna (dwuchwytowa)
• kabłąkowa
• ogrodnicza

Piły mechaniczne

Urządzenie wykorzystujące piłę jako narzędzie robocze nazywane jest pilarką, a obsługującą ją osobę pilarzem.

• trak – do przerzynania wzdłużnego kłód na sortymenty drzewne. Inna definicja mówi nam ze trak to pilarka stosowana w tartakach w celu przecierania drewna okrągłego na tarcicę obrzynaną oraz nieobrzynaną.

• poziomy jednopiłowy
• pionowy wielopiłowy

• piła tarczowa (cyrkularka – z niem. Circularsäge, krajzega – z niem. Kreissäge) – ostrze w formie zębatego dysku mocowane w różny sposób na wale napędowym do cięcia podłużnego lub poprzecznego. Mozna wyróżnić następujące pod typy.

• ramieniowa – przesuwna tarcza z napędem zawieszona na ramieniu nad blatem roboczym – do cięcia poprzecznego
• panelowa – zautomatyzowana, z systemem optymalizującym rozkrój płyt w dużych zakładach meblarskich
• formatowa – pozioma, wyposażona w wózek boczny i tzw. podcinak (mała dodatkowa piła wykonująca przeciwrzaz) zapobiegający strzępieniu krawędzi płyty przez główne ostrze – w małych stolarniach do przerzynania w różnych kierunkach

• formatyzerka – pionowa, z pił poruszającą się w pionie i poziomie (posuw ręczny lub mechaniczny) używana do rozkroju płyt
• stołowa – najbardziej popularny typ pilarki zwykle do cięcia podłużnego – tarcza piły wystaje ponad blat stołu roboczego
• ukośnica – cięcie pod kątem – tarcza z napędem zawieszona na uchylnym ramieniu nad blatem roboczym

• wahadłowa – tarcza z napędem zawieszona na uchylnym ramieniu nad blatem roboczym – do cięcia poprzecznego

• piła taśmowa – zębata taśma o obwodzie zamkniętym napięta między dwoma lub trzema kołami, z których jedno jest napędzane – do cięcia podłużnego, poprzecznego lub profilowego (po łuku, którego promień zależy od szerokości taśmy)
• piła łańcuchowa urządzenie służące głównie do pozyskiwania drewna na skalę przemysłową jak i indywidualną oraz do prac związanych z tą czynnością. Ponadto można ją wykorzystywać przy pielęgnacji drzew i drzewostanów oraz w ratownictwie. Pilarka łańcuchowa składa się z dwóch podstawowych elementów: piły łańcuchowej na prowadnicy oraz jednostki napędowej (silnik spalinowy lub elektryczny).
• wyrzynarka zaopatrzona w stosunkowo krótki brzeszczot mocowany w jednym punkcie poruszający się ruchem posuwisto-zwrotnym – do wyrzynania profili. elektronarzędzie służące przede wszystkim do cięcia drewna, ale również miękkich metali i tworzyw sztucznych.Za pomocą wyrzynarki można ciąć po linii prostej oraz po krzywej (nieregularne kształty), można również wycinać otwory.
• pilarka szablasta posiada krótki, zbieżny brzeszczot łukowato wygięty (stąd nazwa piły) lub prosty mocowany w jednym punkcie, poruszający się ruchem posuwisto-zwrotnym – do przerzynania poprzecznego

Wykorzystanie pił

Znajdują one zastosowanie w stolarniach lub tartakach przy obróbce drzewa. Produkcja więźb dachowych, schodów, stołów czy nawet najmniejszych poleczek nie była by możliwa bez wykorzystania pił. W takim procesie aby uzyskać gotowy produkt wykorzystuje się wiele rodzaj pił począwszy od traka skończywszy na malej pile ręcznej, lub wyrzynarce.

Producenci pił

poniżej zamieściłem linki do listy firm zajmujących się produkcja rożnego typu pił:

piły do płyt

piła tarczowa do cięcia na zimno

Na tych stronach znajdziesz informacji o firmach i aktualnie wytwarzanych produktach.

Stolarstwo – wstęp

Stolarz czyli  rzemieślnik wykonujący z drewna elementy budowlane, meble, przedmioty codziennego użytku, do obróbki drewna używa zarówno specjalizowanych maszyn, elektronarzędzi i narzędzi ręcznych. Najpopularniejsze narzędzia ręczne stosowane w stolarstwie to: młotek, strug, piła, dłuto itd. natomiast do maszyn zaliczamy piła tarczową, frezarkę, strugarkę, szlifierkę taśmową, tokarka itp.

Opis maszyn:

Piła tarczowa

nazywana jest także stołowa pilarką tarczową (w centralnej polsce nazywa się ją także krajzegą, lub trajzegą – jest to urządzenie służąca do cięcia drewna, rzadziej betonu, glazury, aluminium przy pomocy piły mającej kształt okrągłej tarczy zębatej. Jest ot zazwyczaj pierwsza faza obróbki drzewa.
Budowa piły tarczowej: składa się z metalowego stelażu, na którym umocowany jest drewniany blat i wałek z przymocowaną piłą tarczową. Wałek ten jest napędzany paskiem klinowym do prędkości ok. 2000-4000 obr./min przez silnik zamocowany w dolnej części konstrukcji. Silnik elektryczny w niej zamocowany jest najczęściej trójfazowym silnikiem asynchronicznym pracującym przy napięciu trójfazowym 400 V.

Frezarka

obrabiarka przeznaczona do obróbki skrawaniem powierzchni płaskich i kształtowych takich jak rowki, gwinty, koła zębate. Narzędziem obróbczym stosowanym w frezarce jest tak zwany frez. Głównym ruchem powodującym skrawanie freza jest jego ruch obrotowy, oprócz tego frez przesuwa się względem obrabianego materiału. Obróbka frezarką nazywa się frezowaniem.

Strugarki

dzielą się na strugarki do płaszczyzn i do strugania kształtowego. Strugarka do płaszczyzn “grubościówka” służy do nadania struganej desce określonej grubości. Może obrabiać jedną, dwie lub cztery płaszczyzny jednocześnie. W stolarstwie do dłutowania i żłobienia stosuje się dłutownice łańcuchowe.

Szlifierki taśmowe

przeznaczone są do szlifowania dużych powierzchni płaskich elementów z drewna litego, płytowych, surowych lub lakierowanych. Szlifowanie ma na celu wyrównanie i wygładzenie powierzchni, oczyszczenie zabrudzonych powierzchni, a w przypadku szlifierek szerokotaśmowych również nadanie elementom dokładnej grubości.

Tokarka

jest to jeszcze jedna obrabiarka przeznaczona do obróbki skrawaniem przedmiotów najczęściej o powierzchni brył obrotowych (wałki, stożki, kule, gwinty wewnętrzne i zewnętrzne). Toczenie wykonuje się poprzez wprawienie obrabianego przedmiotu w ruch obrotowy, a następnie skrawanie jego powierzchni narzędziem obróbczym. Obrabiany przedmiot mocuje się w tym celu w uchwycie bądź między kłami. Tak obróbka nazywa się toczeniem.