czyli samodzielne narzędzie lub część urządzenia w formie ząbkowanego ostrza służące do przerzynania/ ciecia materiałów (np. drewna, kamień ,metal, itp. ciał stałych – zależy od piły) Ostrze Piły wprawiane jest w ruch w różny sposób, pierwsze piły wprawiane były w ruch za pomocą ludzkich mięśni aktualnie najbardziej popularne są piły napędzane energia elektryczna, lub napędzane silnikiem spalinowym.
Podstawowa budowa piły
Piła tradycyjnie składa się z zębatego ostrza zwanego brzeszczotem napiętego w ramie lub zaopatrzonego w jeden lub dwa uchwyty służące do jego poruszania ( pila posiadając dwa uchwyty wykorzystuje obydwa cykle robocze- warunkiem jest dokładnie taka sama geometria zębów w obie strony). Wyjątkiem są piły tarczowe, o okrągłym kształcie, gdzie zęby umieszczone są na obwodzie tarczy. Kształt zębów piły przybiera różne formy w zależności od materiału poddawanego obróbce jak i wymaganej precyzji cięcia. Zęby piły mają kształt klinowaty, łukowaty (tzw. „wilcze zęby”) czy kwadratowy (w piłach do kamienia). Przeważnie zęby piły stanowią całość wraz z brzeszczotem, jednak znamy również piły o wymiennych zębach. Ślad po przejściu piły przez materiał nazywamy rzazem.
Rodzaje pił
Ze względu na obrabiany materiał, zastosowanie, sposób napędu i wykonywany ruch roboczy wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje pił. Tak wiec mamy piły ręczne i mechaniczne
Piły ręczne
piły ramowe, czyli:
- ramówka (klobzega) do przerzynania wzdłużnego kłody na deski i forniry – długość 120 – 150 cm
- krawężnica do zgrubnego przerzynania wzdłużnego – dł. 76 – 86 cm, szer. 40 – 55 mm
- czopnica – cięcie precyzyjne wzdłuż włókien – dł. 55 – 75 cm, szer. 35 – 40 mm
piły jednouchwytowe
- płatnica (rozpłatnica, fuchszwanc) – cięcie precyzyjne wzdłuż włókien
- grzbietnica – cięcie precyzyjne w poprzek włókien
- otwornica (lochzega) – do wyrzynań krzywoliniowych
- narżnica (zarzynaczka, gratzega) – do wpustów na zasuw – „jaskółczy ogon”
- pasownica – z grzbietem, czasem z przestawnym ostrzem do pasowania styku krawędzi połączeń
poprzeczne do drewna okrągłego i prętów
- dwuręczna (dwuchwytowa)
- kabłąkowa
- ogrodnicza
Piły mechaniczne
Urządzenie wykorzystujące piłę jako narzędzie robocze nazywane jest pilarką, a obsługującą ją osobę pilarzem.
- trak – do przerzynania wzdłużnego kłód na sortymenty drzewne. Inna definicja mówi nam ze trak to pilarka stosowana w tartakach w celu przecierania drewna okrągłego na tarcicę obrzynaną oraz nieobrzynaną.
- poziomy jednopiłowy
- pionowy wielopiłowy
- piła tarczowa (cyrkularka – z niem. Circularsäge, krajzega – z niem. Kreissäge) – ostrze w formie zębatego dysku mocowane w różny sposób na wale napędowym do cięcia podłużnego lub poprzecznego. Mozna wyróżnić następujące pod typy.
- ramieniowa – przesuwna tarcza z napędem zawieszona na ramieniu nad blatem roboczym – do cięcia poprzecznego
- panelowa – zautomatyzowana, z systemem optymalizującym rozkrój płyt w dużych zakładach meblarskich
- formatowa – pozioma, wyposażona w wózek boczny i tzw. podcinak (mała dodatkowa piła wykonująca przeciwrzaz) zapobiegający strzępieniu krawędzi płyty przez główne ostrze – w małych stolarniach do przerzynania w różnych kierunkach
- formatyzerka – pionowa, z pił poruszającą się w pionie i poziomie (posuw ręczny lub mechaniczny) używana do rozkroju płyt
- stołowa – najbardziej popularny typ pilarki zwykle do cięcia podłużnego – tarcza piły wystaje ponad blat stołu roboczego
- ukośnica – cięcie pod kątem – tarcza z napędem zawieszona na uchylnym ramieniu nad blatem roboczym
- wahadłowa – tarcza z napędem zawieszona na uchylnym ramieniu nad blatem roboczym – do cięcia poprzecznego
- piła taśmowa – zębata taśma o obwodzie zamkniętym napięta między dwoma lub trzema kołami, z których jedno jest napędzane – do cięcia podłużnego, poprzecznego lub profilowego (po łuku, którego promień zależy od szerokości taśmy)
- piła łańcuchowa urządzenie służące głównie do pozyskiwania drewna na skalę przemysłową jak i indywidualną oraz do prac związanych z tą czynnością. Ponadto można ją wykorzystywać przy pielęgnacji drzew i drzewostanów oraz w ratownictwie. Pilarka łańcuchowa składa się z dwóch podstawowych elementów: piły łańcuchowej na prowadnicy oraz jednostki napędowej (silnik spalinowy lub elektryczny).
- wyrzynarka zaopatrzona w stosunkowo krótki brzeszczot mocowany w jednym punkcie poruszający się ruchem posuwisto-zwrotnym – do wyrzynania profili. elektronarzędzie służące przede wszystkim do cięcia drewna, ale również miękkich metali i tworzyw sztucznych.Za pomocą wyrzynarki można ciąć po linii prostej oraz po krzywej (nieregularne kształty), można również wycinać otwory.
- pilarka szablasta posiada krótki, zbieżny brzeszczot łukowato wygięty (stąd nazwa piły) lub prosty mocowany w jednym punkcie, poruszający się ruchem posuwisto-zwrotnym – do przerzynania poprzecznego
Wykorzystanie pił
Znajdują one zastosowanie w stolarniach lub tartakach przy obróbce drzewa. Produkcja więźb dachowych, schodów, stołów czy nawet najmniejszych poleczek nie była by możliwa bez wykorzystania pił. W takim procesie aby uzyskać gotowy produkt wykorzystuje się wiele rodzaj pił począwszy od traka skończywszy na malej pile ręcznej, lub wyrzynarce.
Producenci pił
poniżej zamieściłem linki do listy firm zajmujących się produkcja rożnego typu pił:
Na tych stronach znajdziesz informacji o firmach i aktualnie wytwarzanych produktach.